۱۳۸۹/۵/۲۸, ۰۹:۵۵ عصر
نقش آب در ساختار بدن:
آب علاوه بر این که حلال مناسبی جهت انتقال ترکیبات مختلف در داخل و خارج سلول است،در تنظیم دما و PHمایعات بدن نیز نقش مهمی را ایفا می کند.
آب به میزان ناچیزی هادی جریان الکتریسیته است،چون به مقدار کم به یون تبدیل می شود.
متابولیسم آب در بدن:
آب از مهم ترین ترکیبات حیاتی در بدن انسان می باشد.در یک فرد بالغ به طور متوسط 60% وزن بدن را آب تشکیل می دهد که این مقدار با چربی موجود در بدن نسبت عکس دارد.
• در افراد چاق درصد آب بدن کمتر و در افراد لاغر بیشتر است.
• با افزایش سن درصد آب بدن کاهش می یابد.
• درصد آب موجود در بافت عضلانی از همه ی بافت ها بیشتر است.
• آب موجود دربافت چربی از همه ی بافت ها کمتر است.
• درصد آب بدن مردان بیشتر از زنان است.
آب تمام بدن:
آب تمام بدن 60% :
1)آب داخل سلولی40% وزن بدن
2)آب خارج سلولی20% وزن بدن :
- آب میان بافتی 14%
- پلاسما 5%
- لنف / نخاع و ... 1%
• جذب روده ای موجب تغییرات سریع در ترکیبات پلاسما می شود ولی آب میان بافتی،مانع از تأثیر مستقیم این تغییرات بر روی سلول ها می گردد.
• حجم آب میان بافتی در اِدِم(خیز)افزایش یافته،و در حالت دهیدراتاسیون کاهش می یابد.
این تغییرات باعث ثابت ماندن حجم آب داخل سلولی و پلاسما می گردد.
عوامل تنظیم کننده ی حجم آب داخل سلولی،بین سلولی و پلاسما:
عامل اصلی تنظیم کننده حجم آب در این موارد فشار اسمزی است.
(میل جابه جایی آب و مایعات با غلظت کمتر به سمتی که آب و یا مایعات با غلظت بیشتروجود دارد را فشار اسمزی گویند.)
فشار اسمزی به عوامل زیر بستگی دارد:
1- الکترولیت ها(کاتیون ها و آنیون ها)
2- ترکیبات آلی با وزن مولکولی زیاد(پروتئین ها)
3- ترکیبات آلی با وزن مولکولی کم(گلوکز،اوره و ...)
• الکترولیت ها چون به مقدار زیاد در مایعات بدن وجود دارند و مهم تر از گروه دیگر می باشند.
• فشار اسمزی کل پلاسما به فشار اسمزی تک تک ترکیبات بستگی دارد.
ترکیبات مهم آب میان بافتی و پلاسما:
• Naو cl به ترتیب مهم ترین کاتیون ها و آنیون ها هستند.
• فشار اسمزی پلاسما از فشار اسمزی بین سلولی بیشتر است،زیرا غلظت پروتئین های خون بیشتر از غلظت پروتئین های مایع بین سلولی می باشد.
• این اختلاف فشار در حدود 24 میلی متر جیوه است چنانچه غلظت پروتئین های خون کاهش یابد،اِدِم ایجاد می شود.
• ثابت نگه داشتن فشار اسمزی برای سلامتی بدن ضروری است،چون در اثر آن عارضه ی اِدِم بوجود می آید.
دفع آب از بدن:
این عمل توسط:
1- کلیه ها (از طریق ادرار)
2- روده ها(از طریق مدفوع)
3- شش ها(از طریق بازدم)
4- پوست(از طریق تعقیر و تبخیر غیر محسوس)
• اسهال،استفراغ،خونریزی و ...نیز منجر به از دست دادن آب بدن می شود.
• مقدار مصرف آب روزانه باید برابر با مقدار آب دفعی توسط بدن می باشد.
اختلالات ناشی از متابولیسم آب و الکترولیت ها:
اختلال در دفع آب و الکترولیت ها به صورت اختلال هورمونی یا غیر هورمونی می باشد.
اختلالات غیر هورمونی:
- خونریزی های شدید
- اسهال
- استفراغ و...
اختلالات هورمونی:
- پرکاری و یا کم کاری غدد فوق کلیوی
- اختلال در هیپوفیز
- اختلال در هیپوتالاموس
تنظیم PHخون و مکانیسم های دفاعی بدن در مقابل تغییرات PH:
توسط:
1) سیستم بافری خون
2) ریه ها
3) کلیه ها
سیستم بافری خون:
به طور طبیعی PHخون بین 3/7 تا5/7 متغییر می باشد.
اسیدوز:
کاهش PHبه کمتر از 3/7 را گویند.
آلکالوز:
افزایش PHبه بیش از 5/7 را می گویند.
• اگر PHخون به کمتر از 8/6 و یا بیشتر از 8/7 برسد،خطر مرگ را به دنبال دارد.
• سیستم های بافری که در خون وجود دارند،مانع تغییرات PHمی شوند.
ریه ها:
ریه ها توسط دفع کربن دی اکسید،PHخون را تنظیم می کنند.
اختلالات ناشی از عدم تعادل اسید و باز در بدن:
در اختلالات غیر جبرانی PHخون تغییر می کند،ولی در موارد جبرانی،PHخون تغییر نمی کند و اختلال ایجاد شده جبران می گردد.
در موارد حاد و شدید،اختلالات به صورت جبرانی و در موارد مزمن،اختلالات به صورت جبرانی می باشد.
اختلالات تنفسی:
اسیدوز تنفسی:
1)جبرانی
2)غیر جبرانی
آلکالوز تنفسی:
1)جبرانی
2)غیر جبرانی
اختلالات متابولیک:
اسیدوز متابولیک:
1)جبرانی
2)غیر جبرانی
آلکالوز متابولیک:
1)جبرانی
2)غیر جبرانی
اسیدوز تنفسی در موارد زیر ایجاد می شود:
- تهویه ی کم و ناقص
- بیماری ذات الریه
- مسمومیت با مرفین
- احتقان ریه ها
آلکالوز تنفسی در موارد زیر به وجود می آید:
- تهویه ی زیاد
- در هیجانات عصبی
- ورزش های سنگین
-مسمومیت با سالیسیلات
آب علاوه بر این که حلال مناسبی جهت انتقال ترکیبات مختلف در داخل و خارج سلول است،در تنظیم دما و PHمایعات بدن نیز نقش مهمی را ایفا می کند.
آب به میزان ناچیزی هادی جریان الکتریسیته است،چون به مقدار کم به یون تبدیل می شود.
متابولیسم آب در بدن:
آب از مهم ترین ترکیبات حیاتی در بدن انسان می باشد.در یک فرد بالغ به طور متوسط 60% وزن بدن را آب تشکیل می دهد که این مقدار با چربی موجود در بدن نسبت عکس دارد.
• در افراد چاق درصد آب بدن کمتر و در افراد لاغر بیشتر است.
• با افزایش سن درصد آب بدن کاهش می یابد.
• درصد آب موجود در بافت عضلانی از همه ی بافت ها بیشتر است.
• آب موجود دربافت چربی از همه ی بافت ها کمتر است.
• درصد آب بدن مردان بیشتر از زنان است.
آب تمام بدن:
آب تمام بدن 60% :
1)آب داخل سلولی40% وزن بدن
2)آب خارج سلولی20% وزن بدن :
- آب میان بافتی 14%
- پلاسما 5%
- لنف / نخاع و ... 1%
• جذب روده ای موجب تغییرات سریع در ترکیبات پلاسما می شود ولی آب میان بافتی،مانع از تأثیر مستقیم این تغییرات بر روی سلول ها می گردد.
• حجم آب میان بافتی در اِدِم(خیز)افزایش یافته،و در حالت دهیدراتاسیون کاهش می یابد.
این تغییرات باعث ثابت ماندن حجم آب داخل سلولی و پلاسما می گردد.
عوامل تنظیم کننده ی حجم آب داخل سلولی،بین سلولی و پلاسما:
عامل اصلی تنظیم کننده حجم آب در این موارد فشار اسمزی است.
(میل جابه جایی آب و مایعات با غلظت کمتر به سمتی که آب و یا مایعات با غلظت بیشتروجود دارد را فشار اسمزی گویند.)
فشار اسمزی به عوامل زیر بستگی دارد:
1- الکترولیت ها(کاتیون ها و آنیون ها)
2- ترکیبات آلی با وزن مولکولی زیاد(پروتئین ها)
3- ترکیبات آلی با وزن مولکولی کم(گلوکز،اوره و ...)
• الکترولیت ها چون به مقدار زیاد در مایعات بدن وجود دارند و مهم تر از گروه دیگر می باشند.
• فشار اسمزی کل پلاسما به فشار اسمزی تک تک ترکیبات بستگی دارد.
ترکیبات مهم آب میان بافتی و پلاسما:
• Naو cl به ترتیب مهم ترین کاتیون ها و آنیون ها هستند.
• فشار اسمزی پلاسما از فشار اسمزی بین سلولی بیشتر است،زیرا غلظت پروتئین های خون بیشتر از غلظت پروتئین های مایع بین سلولی می باشد.
• این اختلاف فشار در حدود 24 میلی متر جیوه است چنانچه غلظت پروتئین های خون کاهش یابد،اِدِم ایجاد می شود.
• ثابت نگه داشتن فشار اسمزی برای سلامتی بدن ضروری است،چون در اثر آن عارضه ی اِدِم بوجود می آید.
دفع آب از بدن:
این عمل توسط:
1- کلیه ها (از طریق ادرار)
2- روده ها(از طریق مدفوع)
3- شش ها(از طریق بازدم)
4- پوست(از طریق تعقیر و تبخیر غیر محسوس)
• اسهال،استفراغ،خونریزی و ...نیز منجر به از دست دادن آب بدن می شود.
• مقدار مصرف آب روزانه باید برابر با مقدار آب دفعی توسط بدن می باشد.
اختلالات ناشی از متابولیسم آب و الکترولیت ها:
اختلال در دفع آب و الکترولیت ها به صورت اختلال هورمونی یا غیر هورمونی می باشد.
اختلالات غیر هورمونی:
- خونریزی های شدید
- اسهال
- استفراغ و...
اختلالات هورمونی:
- پرکاری و یا کم کاری غدد فوق کلیوی
- اختلال در هیپوفیز
- اختلال در هیپوتالاموس
تنظیم PHخون و مکانیسم های دفاعی بدن در مقابل تغییرات PH:
توسط:
1) سیستم بافری خون
2) ریه ها
3) کلیه ها
سیستم بافری خون:
به طور طبیعی PHخون بین 3/7 تا5/7 متغییر می باشد.
اسیدوز:
کاهش PHبه کمتر از 3/7 را گویند.
آلکالوز:
افزایش PHبه بیش از 5/7 را می گویند.
• اگر PHخون به کمتر از 8/6 و یا بیشتر از 8/7 برسد،خطر مرگ را به دنبال دارد.
• سیستم های بافری که در خون وجود دارند،مانع تغییرات PHمی شوند.
ریه ها:
ریه ها توسط دفع کربن دی اکسید،PHخون را تنظیم می کنند.
اختلالات ناشی از عدم تعادل اسید و باز در بدن:
در اختلالات غیر جبرانی PHخون تغییر می کند،ولی در موارد جبرانی،PHخون تغییر نمی کند و اختلال ایجاد شده جبران می گردد.
در موارد حاد و شدید،اختلالات به صورت جبرانی و در موارد مزمن،اختلالات به صورت جبرانی می باشد.
اختلالات تنفسی:
اسیدوز تنفسی:
1)جبرانی
2)غیر جبرانی
آلکالوز تنفسی:
1)جبرانی
2)غیر جبرانی
اختلالات متابولیک:
اسیدوز متابولیک:
1)جبرانی
2)غیر جبرانی
آلکالوز متابولیک:
1)جبرانی
2)غیر جبرانی
اسیدوز تنفسی در موارد زیر ایجاد می شود:
- تهویه ی کم و ناقص
- بیماری ذات الریه
- مسمومیت با مرفین
- احتقان ریه ها
آلکالوز تنفسی در موارد زیر به وجود می آید:
- تهویه ی زیاد
- در هیجانات عصبی
- ورزش های سنگین
-مسمومیت با سالیسیلات